PEERS® ve SOBECE: Sosyal Beceri Programları
PEERS® ve SOBECE, çocuklarda sosyal becerileri yapılandırılmış biçimde geliştiren iki programdır. Farklarını ve hangisinin çocuğunuza uygun olduğunu anlattık.
Sosyal beceri desteği ararken aileler sık sık iki isimle karşılaşır: PEERS® ve SOBECE. İkisi de çocukların ve gençlerin sosyal becerilerini rastgele değil, yapılandırılmış bir program dâhilinde geliştirmeyi amaçlar — ama yaş grubu ve yapı olarak farklıdırlar.
PEERS® nedir?
PEERS® (Program for the Education and Enrichment of Relational Skills), UCLA Semel Institute'te geliştirilen, kanıta dayalı bir sosyal beceri programıdır. Arkadaşlık kurma ve sürdürme, sohbet başlatma, akran ortamına katılma, alay ve anlaşmazlıkla baş etme gibi becerileri ele alır; ergen ve genç yetişkinlerde ebeveyn katılımıyla yürütülür.
Programın ayırt edici yanı iki şeydir. Birincisi, öğrettiği davranışları akranları arasında sosyal olarak başarılı olan gençlerin gerçekte ne yaptığının araştırılmasıyla belirlemesi. İkincisi, becerileri anlatarak değil prova ettirerek öğretmesi: kural somut adımlara bölünür, doğru ve yanlış örnek canlandırılır, beceri geri bildirimle denenir ve o hafta gerçek hayatta uygulanır.
Merkezimizde uyguladığımız program PEERS®'tir — ayrıntılar PEERS® Sosyal Beceri Eğitimi sayfasında. Okul öncesi dönem için 4–6 yaş arasına yönelik 16 haftalık PEERS® Okul Öncesi Programı da yürütülüyor.
SOBECE nedir?
SOBECE (Sosyal Beceri Çocuk Eğitimi), Türkiye'de geliştirilen ve 5–15 yaş aralığındaki çocuklara yönelik modüler bir sosyal beceri programıdır. Beceriler birkaç modül altında toplanır ve programı uygulamak için ayrı bir uygulayıcı eğitimi gerekir.
Merkezimizde SOBECE uygulanmamaktadır; burada yer vermemizin sebebi, ailelerin arama yaparken bu iki ismi sık sık yan yana görmesi ve aradaki farkı sormasıdır.
Hangisi bizim çocuğumuz için uygun?
Program adından önce sorulacak üç soru var — ve bu sorular hangi programa bakıyor olursanız olun geçerlidir:
- Yaş uyuyor mu? Her programın tasarlandığı bir yaş aralığı vardır; okul öncesi bir çocuğa ergen içeriği uygulanamaz.
- Uygulayıcı o programın eğitimini almış mı? Yapılandırılmış programlar el kitabına bağlıdır; eğitimini almamış birinin uyguladığı şey artık o program değildir. Sertifikayı sormak sizin hakkınızdır.
- Aile sürece katılıyor mu? Sosyal beceri, çalışıldığı odada değil okulda ve oyunda işe yarar. Ailenin dâhil olmadığı bir çalışmada bu aktarım büyük ölçüde tesadüfe kalır.
İkisi de aynı ihtiyaca yanıt verir
Farklı yaş gruplarına ve yapılara sahip olsalar da her iki program da aynı temel fikirden doğar: sosyal beceriler, öğretilebilir ve çalışılabilir becerilerdir. Çocuğunuz için hangi yaklaşımın uygun olduğunu bir uzmanla birlikte değerlendirmek en doğrusudur.
