Otizm spektrum bozukluğu (OSB), sosyal iletişim ve etkileşimde farklılıklarla kendini gösteren gelişimsel bir farklılıktır. Otizm spektrumundaki her çocuk birbirinden farklıdır; güçlü yönleri, ilgi alanları ve ihtiyaçları kendine özgüdür. Otizm desteği çalışmalarımız, çocuğun bu kendine özgü profiline göre bireyselleştirilir.
Otizm desteği hangi alanlarda çalışır?
Otizm spektrumundaki çocuklarda gelişim profili çocuktan çocuğa değişir. Çalışmalarımızda sık ele alınan başlıklar şunlardır:
- Sosyal iletişim ve karşılıklı etkileşim
- Göz teması, ortak dikkat ve sıra alma
- Oyun becerileri ve akran ilişkileri
- Duygu düzenleme ve günlük yaşama uyum
- İlgi alanlarından yola çıkarak güçlü yönleri destekleme
Destek alanlarımız
- Sosyal iletişim ve etkileşim becerileri
- Duygu düzenleme ve uyum becerileri
- Oyun ve akran ilişkileri
- Aileye yönelik bilgilendirme ve rehberlik
Nasıl ilerliyor?
Çalışmalar, çocuğun kendine özgü gelişim profilini tanımakla başlar. Sosyal iletişim, oyun, akran ilişkileri ve duygu düzenleme gibi alanlarda, çocuğun güçlü yönlerinden yola çıkan bireyselleştirilmiş hedefler belirleriz. Erken fark etme ve doğru bir eğitim yaklaşımıyla çocuğun gelişimine önemli katkılar sağlanabilir; süreci aileyle iş birliği içinde, çocuğun gelişim hedeflerine odaklanarak yürütürüz.
Otizm kaç yaşında fark edilir?
Ailelerin en sık sorduğu soru bu. Otizmin işaretleri çoğunlukla yaşamın ilk iki yılı içinde görülmeye başlar; bebeklikte dikkat çekenler genellikle şunlardır:
- İsmiyle seslenildiğinde tutarlı olarak dönüp bakmama
- İşaret etmeme, bir şeyi göstermek için parmağı kullanmama
- Göz temasının az ya da kısa sürmesi
- Ortak dikkatin kurulmaması — çocuğun ilgilendiği şeye karşısındakini de ortak etmemesi
- Konuşmanın gecikmesi ya da kazanılan sözcüklerin kaybolması
Uzmanlar otizm değerlendirmesinin genellikle 18–24 aydan itibaren güvenilir biçimde yapılabildiğini belirtir. Buna karşılık pek çok çocuk daha geç fark edilir: belirtiler hafifse, sosyal talep arttığı anda — anaokulunda ya da ilkokulun ilk yılında — belirginleşir. Bu bir gecikme ya da ailenin gözden kaçırması değildir; ortam zorlaştıkça tablo görünür hâle gelir.
"Kaç yaşında geçer?" sorusunun karşılığı ise farklıdır. Otizm geçici bir hastalık değil, gelişimsel bir farklılıktır; belirli bir yaşta "bitmesi" beklenmez. Değişen şey çocuğun kendisidir: yaşla birlikte görünümü değişir, destekle sosyal iletişim, oyun ve günlük yaşam becerileri belirgin biçimde ilerleyebilir. Aynı nedenle desteğin geç kaldığı bir yaş da yoktur — ergenlik döneminde de çalışılabilecek pek çok alan vardır.
Tanı, yalnızca ilgili sağlık kuruluşları tarafından konur. Merkezimiz tanı koymaz; tanı öncesinde ya da sonrasında gelişimi destekleyen eğitim ve danışmanlık çalışmalarını yürütür.
Erken destek neden önemli?
Çocukların gelişiminde erken yıllar, yeni becerilerin en hızlı kazanıldığı dönemdir. Erken fark etme ve doğru bir yaklaşımla çocuğun sosyal iletişim, oyun ve uyum becerilerinin gelişimi desteklenebilir.
Otizm spektrumundaki çocuklarda sosyal beceriler yapılandırılmış çalışmalarla da güçlendirilebilir; merkezimizde PEERS® Sosyal Beceri Eğitimi ve grup çalışmaları bu ihtiyacı destekler. Başkalarının bakış açısını ve duygularını anlamaya yönelik Zihin Kuramı Eğitimi ile oyun ve duygusal bağ üzerinden ilerleyen DIRFloortime de çocuğun profiline göre sürece eklenebilir.
Not: Bu sayfadaki içerik bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tanı yerine geçmez. Tanı süreçleri için ilgili sağlık kuruluşlarına başvurulmalıdır.
